Formele burgerparticipatie

Als u in Jena woont en ten minste 14 jaar oud bent, kunt u een inwonerverzoek indienen. Een inwonerverzoek is een manier om een onderwerp op de agenda van de gemeenteraad van Jena te plaatsen.

Om een inwoneraanvraag in te dienen, moet u een schriftelijk verzoek met uw voorstel en een toelichting bij het stadsbestuur indienen. Daarnaast moet u een vertrouwenspersoon en een plaatsvervanger aanwijzen. Dat kunnen u en een andere persoon zijn voor wie het onderwerp belangrijk is. In Jena moet u 300 handtekeningen van inwoners verzamelen om het verzoek geldig te maken. Er gelden bepaalde voorschriften voor het invullen van de handtekeningenlijsten. Zo moeten alle gegevens met de hand worden ingevuld en moet op elke pagina de volledige tekst van het verzoek, evenals de namen van de vertrouwenspersoon en de plaatsvervanger, staan vermeld. Bovendien moeten de ondertekenaars op de dag van ondertekening 14 jaar oud zijn. Een sjabloon voor de handtekeningenlijst in de vorm van een invulbare PDF vindt u onder Downloads.

De handtekeningenlijsten moeten samen met het verzoek worden ingediend bij de burgemeester. Het stadsbestuur controleert vervolgens aan de hand van het bevolkingsregister of er voldoende handtekeningen zijn en of het verzoek betrekking heeft op gemeentelijke aangelegenheden. Zij doet een aanbeveling aan de gemeenteraad, maar de definitieve beslissing over de ontvankelijkheid van het burgerinitiatief ligt bij de gemeenteraad. Als aan alle voorwaarden is voldaan, moet de gemeenteraad binnen twee maanden over het onderwerp beraadslagen en een besluit nemen. Voor deze vergadering krijgen de indieners het recht om het woord te voeren.

Als u het niet eens bent met het besluit van de gemeenteraad, kunt u binnen een maand een klacht indienen bij de bevoegde administratieve rechtbank.

Opmerking

Een burgerinitiatief kan ook worden gericht aan een wijkraad, maar alleen als u in die wijk woont en het gaat om aangelegenheden die de wijk betreffen. Het aantal vereiste handtekeningen hangt af van de grootte van de wijk, en alle ondertekenaars moeten daar eveneens wonen.

Een burgerinitiatief en een volksraadpleging zijn twee stappen in hetzelfde proces. In de eerste stap, het burgerinitiatief, dienen de burgers een verzoek in. Als dit wordt goedgekeurd, volgt de tweede stap: de volksraadpleging. Met deze procedure kunnen de burgers een bindend besluit nemen over een bepaald onderwerp.

Procedure voor burgerinitiatieven en volksraadplegingen

Hier volgt de procedure voor burgerinitiatieven en volksraadplegingen volgens de Thüringer wet inzake burgerparticipatie (ThürEBBG):

1. U dient het verzoek tot goedkeuring van het burgerinitiatief in bij het stadsbestuur. In het verzoek moeten een vertrouwenspersoon en diens plaatsvervanger worden vermeld. Dat kunnen u en een andere persoon zijn die zich voor dit onderwerp inzet. Vertrouwenspersonen zijn de officiële contactpersonen voor het stadsbestuur en krijgen in de gemeenteraad het recht om over uw verzoek te spreken.
2. Het stadsbestuur beslist binnen vier weken over de toelaatbaarheid en deelt de beslissing mee aan de vertrouwenspersoon.
3. De vertrouwenspersoon en het stadsbestuur komen de termijn voor het verzamelen van handtekeningen overeen.
4. Het burgerinitiatief moet met de volledige tekst op de plaatselijk gebruikelijke wijze worden bekendgemaakt; de termijn voor het verzamelen van handtekeningen begint uiterlijk acht weken na de bekendmaking.
5. Binnen vier maanden moeten de handtekeningen worden verzameld en vervolgens aan het stadsbestuur worden overhandigd.
6. Het stadsbestuur controleert de handtekeningenlijsten en stelt de ontvankelijkheid vast aan de hand van het bevolkingsregister (vereist: 7% van de kiesgerechtigde burgers, maximaal 7.000 stemmen).
7. Uiterlijk twee maanden na ontvangst van de handtekeningenlijsten legt de burgemeester de controleresultaten voor aan de gemeenteraad, zodat deze kan stemmen over het al dan niet tot stand komen van het burgerinitiatief (geen inhoudelijke behandeling). Als het burgerinitiatief tot stand komt, geldt er tot aan het burgerreferendum een blokkeringsperiode voor soortgelijke aangelegenheden.
8. De gemeenteraad buigt zich inhoudelijk over het burgerinitiatief binnen drie maanden na vaststelling van de ontvankelijkheid (punt 6). De gemeenteraad kan het burgerinitiatief echter ook inhoudelijk overnemen; in dat geval kan het burgerreferendum in overleg met de vertrouwenspersoon worden geschrapt.
9. De toezichthoudende autoriteit (Landesverwaltungsamt Thüringen) stelt in overleg met het stadsbestuur en de vertrouwenspersoon de stemdag voor het burgerreferendum vast (binnen drie maanden na vaststelling dat het burgerinitiatief tot stand is gekomen).
10. De inhoud van het burgerreferendum en verdere informatie over de uitvoering moeten op de plaatselijk gebruikelijke wijze worden bekendgemaakt.
11. Het burgerreferendum vindt plaats via een geheime stemming (quorum voor aanneming: 10 % van de kiesgerechtigde burgers).

Voorwaarden

Om een burgerinitiatief of een volksraadpleging in Jena te kunnen houden, moet u

• minstens drie maanden in Jena ingeschreven staan,
• de leeftijd van 16 jaar hebben bereikt en
• de Duitse nationaliteit of die van een andere lidstaat van de Europese Unie bezitten.

De formele vereisten voor het opstellen van de handtekeningenlijsten komen overeen met die voor een inwonerverzoek.

De meest voorkomende formele procedures waaraan u kunt deelnemen, zijn de ruimtelijke ordeningsplannen voor nieuwe gebouwen, pleinen, paden en wegen. Er zijn twee hoofdsoorten ruimtelijke ordening: de voorbereidende ruimtelijke ordening, die draait om het gebruik van terreinen (bestemmingsplan), en de bindende ruimtelijke ordening, die betrekking heeft op concrete bouwprojecten (bestemmingsplannen).

Deze plannen moeten ervoor zorgen dat de stad zich op een goede manier verder ontwikkelt. Daarbij moet in de plannen rekening worden gehouden met de behoeften van de mensen, het milieu en de economie. Ook mag de toekomst niet uit het oog worden verloren, zodat toekomstige generaties er ook nog van kunnen profiteren.

Het is belangrijk dat het gebruik van de grond sociaal rechtvaardig is en dat de behoeften van mensen aan woonruimte serieus worden genomen. Er moet dus worden afgewogen wat goed is voor de samenleving als geheel en hoe hier op een rechtvaardige manier mee kan worden omgegaan.

Bestemmingsplan

Het bestemmingsplan is een plan dat vastlegt welke soorten bestemmingen in de afzonderlijke delen van het stadsgebied in principe zijn toegestaan. Het wordt opgesteld op basis van regionale plannen en verschillende concepten. Tot de belangrijkste behoren:

• het geïntegreerde stadsontwikkelingsconcept Jena 2030+
• het concept voor woningbouwgebieden Jena 2035
• het concept voor de ontwikkeling van werkgelegenheid en bedrijventerreinen voor de stad Jena 2035
• het ontwikkelingsconcept voor de detailhandel in Jena 2025
• het concept voor de ontwikkeling van tuinen.

Het bestemmingsplan in zijn geheel wordt slechts met tussenpozen bijgewerkt. Er kunnen echter ook gedeeltelijke wijzigingen of correcties worden aangebracht, indien dit nodig is in verband met het opstellen van een bestemmingsplan. Hiervoor is een besluit van de gemeenteraad vereist.

De stappen voor deze procedure zijn vastgelegd in de Bouwverordening en komen overeen met die voor het opstellen van een bestemmingsplan.

Bestemmingsplan / projectgebonden bestemmingsplan

De meeste bouwprojecten in de stad kunnen op basis van het bestemmingsplan worden gerealiseerd door middel van een bouwvergunningaanvraag. Onder bepaalde voorwaarden, zoals de te ontwikkelen grondoppervlakte, de hoogte van het gebouw of de ligging in het buitengebied, kan het echter noodzakelijk zijn om een bestemmingsplan op te stellen.

Als de gemeente het bouwproject initieert, wordt een voorstel voor een bestemmingsplan opgesteld. Als een andere initiatiefnemer (projectontwikkelaar), zoals een bedrijf of een vereniging, het bouwproject start, wordt op verzoek een projectgebonden bestemmingsplan opgesteld. De gemeenteraad beslist of deze procedures worden gestart.

Tijdens de planningsprocedure hebt u twee mogelijkheden om deel te nemen door middel van standpunten die opmerkingen of suggesties bevatten.

Eerst wordt het voorontwerp opgesteld, waarin de gebouwen, wegen, pleinen enzovoort in grote lijnen worden weergegeven. De eerste fase van de inspraak is de vroegtijdige voorlichting van het publiek overeenkomstig § 3, lid 1, van de Duitse bouwverordening (BauGB), waarbij de documenten van het voorontwerp ter inzage worden gelegd. U kunt uw
standpunt over het plan kenbaar te maken, ongeacht uw leeftijd of woonplaats. Het stadsbestuur of een planningsbureau weegt vervolgens de ontvangen reacties af en houdt er, afhankelijk van de uitkomst, rekening mee bij het opstellen van het ontwerpplan.
️
De tweede mogelijkheid tot inspraak doet zich voor wanneer het meer gedetailleerde ontwerpplan ter inzage wordt gelegd. Hiervoor is – in tegenstelling tot bij het voorontwerp – een besluit van de gemeenteraad vereist. De ontvangen opmerkingen worden onderzocht en op een evenwichtige manier tegen elkaar afgewogen, voordat het definitieve bestemmingsplan (de verordening) wordt opgesteld. Voor deze afweging is de goedkeuring van de gemeenteraad vereist.

De aankondigingen van de openbare inzage worden gepubliceerd in het staatsblad op de betreffende website van de stad.

Op de projectenlijst van de stad vindt u een overzicht van alle lopende planprocedures en de huidige stand van zaken.

Bij bijzondere infrastructuurmaatregelen in de openbare ruimte vindt de inspraak plaats in de vorm van een planvaststellingsprocedure. Het kan daarbij enerzijds gaan om de herinrichting van wegen (bijvoorbeeld de Osttangente) en anderzijds om een fundamentele herschikking van de openbare ruimte (bijvoorbeeld de verlenging van de tramlijn Zwätzen-Nord).

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de plangoedkeuringsprocedure ligt niet bij de stad Jena, maar bij de desbetreffende bevoegde federale of deelstaatautoriteit (bijvoorbeeld het Landesverwaltungsamt in Weimar of het Eisenbahn-Bundesamt in Erfurt).

In een eerste stap wordt het door de stad ingediende vergunningsontwerp ter inzage gelegd. U kunt, ongeacht uw leeftijd en woonplaats, bezwaren of opmerkingen indienen. De ontvangen inzendingen worden door de bevoegde instantie beoordeeld en in het kader van de procedure geëvalueerd op de mate waarin de indieners hierdoor worden geraakt. De bezwaarmakers worden uitgenodigd voor een hoorzitting, waar de ontvangen bezwaren en opmerkingen mondeling worden besproken. Of zij ontvangen een schriftelijke
toelichting. De hoorzitting eindigt pas wanneer alle ingediende stukken definitief zijn behandeld.

De uitkomst van de procedure wordt aan de gemeente meegedeeld in de vorm van een vaststellingsbesluit. Als het planproject onder de bevoegdheid van de gemeente valt, volgt daarna de uitvoeringsplanning.

In dit kader wordt een plan opgesteld voor het aanbod aan jongeren en hun gezinnen. Wanneer dit plan door de commissies of de gemeenteraad wordt goedgekeurd, komt er geld beschikbaar voor de taken die daarin zijn vastgelegd.

Vrijetijds- en ondersteuningsaanbod voor jongeren dat met overheidsgeld wordt gefinancierd, wordt vastgelegd en gepland in het jeugdbevorderingsplan van de stad Jena (JFP). Zo kan het stadsbestuur bijvoorbeeld schoolmaatschappelijk werk op scholen in Jena organiseren en jeugdcentra ter beschikking stellen. In totaal worden jaarlijks ongeveer 35 instellingen en projecten financieel en inhoudelijk gepland, waarmee een bedrag van ongeveer 5 miljoen euro gemoeid is. Het jeugdbevorderingsplan bestrijkt doorgaans een periode van twee jaar, vergelijkbaar met de financiële begrotingsplanning van de stad voor alle openbare taken.

Het planningsproces vindt regelmatig plaats en omvat de volgende stappen: planning van het proces, analyse van de huidige situatie, inventarisatie van de behoeften en planning van maatregelen. Om ervoor te zorgen dat het aanbod aansluit bij de belangen van jongeren en goed wordt benut, heeft de jeugdhulpverlening informatie nodig over de potentiële gebruikers. Hiervoor worden de jongeren zelf ondervraagd. De resultaten
van verschillende vormen van formele en informele participatie worden meegenomen bij het opstellen van de jeugdbevorderingsplannen.

U kunt meedoen door:

• deelnemen aan de enquête voor het jongerenonderzoek, die regelmatig via scholen wordt gehouden,
• meewerken in organen zoals het jeugdparlement of de commissie voor jeugdhulp, en
• deelnemen aan incidenteel georganiseerde sociale ruimteconferenties over planningsonderwerpen van jeugdinstellingen en lokale projecten.

Overeenkomstig § 9 van de Thüringer wet op de sportbevordering (ThürSportFG) wordt het publiek betrokken bij de planning van sportaccommodaties. De planning van sportaccommodaties is een belangrijk en uitgebreid proces dat tot doel heeft de sportsector te sturen. Daarbij worden doelstellingen en maatregelen vastgesteld om het sportlandschap voortdurend verder te ontwikkelen.

De planning van de ontwikkeling van sportfaciliteiten verloopt in vier fasen.

1. Allereerst worden voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, zoals het aanvragen van subsidies en het inschakelen van externe ondersteuning.
2. Daarna volgt de gegevensverzameling, waarbij alle bestaande sportfaciliteiten en -ruimtes in kaart worden gebracht. Daarnaast worden verschillende enquêtes gehouden, waaraan ook het publiek kan deelnemen (bijvoorbeeld enquêtes onder de bevolking, bij verenigingen en scholen).
3. De derde fase is de coöperatieve planning. Hier worden de verzamelde gegevens geëvalueerd en wordt de huidige situatie geanalyseerd. Kansen en uitdagingen worden geïdentificeerd en besproken in workshops. Ook hier heeft het publiek de mogelijkheid om zijn of haar inbreng te leveren.
4. In de laatste fase worden de resultaten samengevat en vastgelegd in een planningsdocument.

Het geluidsactieplan bevat maatregelen om het verkeerslawaai in onze stad verder te verminderen. Het publiek wordt bij dit proces betrokken.

In de eerste fase van de publieke inspraak kunt u via een vragenlijst uw mening geven over de geluidsoverlast in uw omgeving en voorstellen doen om het geluid te verminderen. In de tweede fase kunt u uw opmerkingen en suggesties kenbaar maken tijdens de openbare inzageperiode.

Op basis van de resultaten van de enquête worden concrete maatregelen en voorstellen ontwikkeld om het verkeerslawaai in Jena verder te verminderen. Na beoordeling van alle ontvangen reacties wordt een ontwerp van het geluidsactieplan opgesteld, inclusief een maatregelenplan. U krijgt dan opnieuw de gelegenheid om uw mening te geven. Het definitieve geluidsactieplan moet vervolgens door de gemeenteraad worden goedgekeurd.

Wist u dat er aan het begin van elke openbare gemeenteraadsvergadering een vragenuur voor inwoners is? Om precies te zijn duurt dit een half uur. U kunt vragen stellen, ideeën aandragen en voorstellen doen als u

• minstens drie maanden in Jena woont en
• minstens 14 jaar oud bent.

Vragen, suggesties en voorstellen worden ‘verzoeken’ genoemd. Iedereen mag tijdens een vergadering één verzoek indienen. De kwestie kan maximaal drie deelvragen of agendapunten bevatten. U moet uw kwestie uiterlijk om 14.00 uur, 14 dagen voor de vergadering, schriftelijk indienen bij het kantoor van de gemeenteraad. Hiervoor kunt u ook het onlineformulier gebruiken.

De burgemeester en de hoofdcommissie beslissen gezamenlijk over de selectie, volgorde en wijze van beantwoording. Als uw verzoek op de agenda wordt geplaatst, ontvangt u een uitnodiging voor de vergadering. Daar kunt u uw verzoek mondeling toelichten. Nadat de bevoegde wethouder uw verzoek heeft beantwoord, kunt u nog een vervolgvraag stellen. U kunt echter ook om een schriftelijk antwoord vragen.

Als uw verzoek niet op de agenda is geplaatst, ontvangt u binnen 14 dagen een schriftelijk of mondeling antwoord met de motivering.

De precieze procedure en de termijnen kunt u nalezen in § 10 van het reglement van orde voor de gemeenteraad en de commissies van de stad Jena.

De gemeenteraad is het parlement van de stad Jena. Hij neemt beslissingen over de taken van de stad wanneer de burgemeester daar niet bevoegd voor is. De gemeenteraad wordt om de vijf jaar gekozen door de kiesgerechtigde burgers en bestaat uit 46 leden en de burgemeester. Iedereen die 18 jaar of ouder is en kiesgerechtigd is, kan in de gemeenteraad worden gekozen. Kiesgerechtigden mogen echter al vanaf 16 jaar stemmen.

Vaak stellen de verschillende partijen of kiezersgroepen lijsten met kandidaten op. Afhankelijk van het aantal stemmen dat deze lijsten behalen, kunnen één of meerdere kandidaten na de verkiezingen zitting nemen in de gemeenteraad. Om beter samen te kunnen werken, kunnen de gemeenteraadsleden fracties vormen. Aangezien een fractie een vrijwillige vereniging is van leden met vergelijkbare politieke opvattingen, behoren deze leden meestal tot dezelfde partij.

U kunt meedoen door u via een partij of kiezersgroep als kandidaat verkiesbaar te stellen om in de gemeenteraad mee te werken. Of u kunt zich te allen tijde met suggesties, vragen of verzoeken wenden tot de verschillende leden en hun fracties.

Alle informatie over de gemeenteraad, de fracties en het secretariaat van de gemeenteraad vindt u hier. Een overzicht van de vergaderingen van de gemeenteraad en de andere politieke organen vindt u in de vergaderkalender. Besluit- en verslagvoorstellen, evenals vragen van inwoners en raadsleden, vindt u via de zoekfunctie in het raadsvergadersysteem.

De stad Jena telt 30 wijken. In elke wijk is er een wijkraad en een wijkburgemeester. U kunt zich kandidaat stellen voor de verkiezing in de wijkraad of voor de verkiezing tot wijkburgemeester.

Hiervoor moet u:

• minstens 18 jaar oud zijn,
• minstens drie maanden in het stadsdeel ingeschreven staan, en
• de Duitse nationaliteit of die van een andere EU-lidstaat hebben.

U mag al vanaf 16 jaar stemmen bij de verkiezingen, mits u aan de overige voorwaarden voldoet.

Naast deze mogelijkheden om deel te nemen, kunt u zich te allen tijde met ideeën, vragen of verzoeken wenden tot zowel de wijkburgemeester als de wijkraad.

Een overzicht van de wijkraden en de wijkburgemeesters vindt u hier.

Het Jeugdparlement (JuPa) komt op voor de kinderen en jongeren in Jena. Tijdens de maandelijkse bijeenkomsten worden de onderwerpen en zorgen van jongeren besproken en behandeld. Daarnaast worden onderwerpen van de gemeenteraad behandeld die kinderen en jongeren aangaan.

Het JuPa werkt in het openbaar en hanteert democratische principes. Het streeft ernaar de stad voor jongeren te verbeteren, een krachtige stem te zijn voor de jongeren in Jena en de belangen van jongeren in de politiek te behartigen.

Je kunt lid worden van het JuPa als je naar een school in Jena gaat en minimaal in de 8e klas zit. Bij de verkiezingen, die om de twee jaar plaatsvinden, mogen alle leerlingen vanaf de 5e klas stemmen.

Meer informatie over het Jeugdparlement vindt u op de website.

Naast het Jeugdparlement zijn er nog veel andere mogelijkheden voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen om mee te doen en mee te denken. Uw recht op inspraak en medezeggenschap omvat onder andere:

• medezeggenschap bij de ontwikkeling van het kinder- en jeugdbeleidsplan,
• de planning van speelplaatsen,
• medezeggenschap op scholen via leerlingenraden, en
• deelname aan buurtconferenties en participatieworkshops.

Als u geïnteresseerd bent in deze mogelijkheden tot inspraak of vragen en wensen hebt over eigen inspraakonderwerpen, kunt u contact opnemen met de gespecialiseerde dienst Jeugd en Onderwijs. Er zijn nog veel meer mogelijkheden tot inspraak, die bijvoorbeeld worden aangeboden door jeugdcentra
centra of op scholen worden aangeboden. Ook hierover kunt u informatie krijgen van het team Jeugdwerk / Jeugdmaatschappelijk werk.

De gemeenteraad kan besluiten om een adviesraad op te richten voor bepaalde doelgroepen of met betrekking tot bepaalde onderwerpen. Sinds de jaren negentig zijn er in totaal 20 adviesraden opgericht. Een adviesraad is een groep mensen die de gemeenteraad en het stadsbestuur adviseert. Normaal gesproken heeft een adviesraad alleen tot taak advies te geven en aanbevelingen te doen. De leden van een adviesraad worden door de gemeenteraad benoemd. Hoe de leden worden geselecteerd, verschilt in Jena per adviesraad.

U kunt met uw zaken bij de verschillende adviesraden terecht. Ook al hebben ze geen beslissingsbevoegdheid, toch kunnen adviesraden uw zaken in behandeling nemen en bespreken. Een adviesraad kan bijvoorbeeld een aanbeveling over uw onderwerp doen aan de gemeenteraad of zijn commissies. Informatie over de vergaderingen van de afzonderlijke adviesraden vindt u hier.

Adviesraden per doelgroep

• Adviesraad voor mensen met een beperking
• Gemeentelijke adviesraad voor senioren
• Adviesraad voor migratie en integratie
• Studentenadviesraad
• Jeugdparlement

Adviesraden per thema

• Adviesraad jeugdwerk
• Adviesraad voor klimaatbescherming (tot 2019 Adviesraad Lokale Agenda 21)
• Raad voor burgerparticipatie
• Adviesraad voor volkstuinen en tuinontwikkeling
• Adviesraad voor bouwkunst
• Adviesraad Mobiliteit (samenvoeging van de Adviesraad Fietsverkeer en de Adviesraad Motorvoertuigenverkeer)
• Adviesraad voor sociaal-culturele zaken
• Adviesraad Vrijwilligerswerk
• Adviesraad voor begraafplaatsen
• Adviesraad voor natuurbehoud

In § 7 van de hoofdstatuten van de stad Jena zijn jaarlijkse inwonersvergaderingen voorzien ter informatie en inspraak van de burgers. Dergelijke vergaderingen kunnen ook in delen van het stadsgebied of in afzonderlijke wijken worden gehouden.

De bewonersbijeenkomsten in woonwijken of stadsdelen vinden plaats op verzoek van de burgers. Hiervoor moeten ten minste 50 burgers uit dat gebied zich hiervoor uitspreken. Ter staving hiervan kan een handtekeningenlijst worden gebruikt.

De datum, de plaats en de agenda moeten ten minste 14 dagen van tevoren in de wijk worden bekendgemaakt.

Als inwoner of inwoonster van de stad Jena hebt u het recht om met suggesties of klachten (verzoeken) terecht te komen bij de burgemeester, het stadsbestuur en elk gemeenteraadslid. Er geldt een termijn van vier weken voor het beantwoorden daarvan.

Als de ontvangers van de verzoeken inhoudelijk niet bevoegd zijn, moet u hiervan op de hoogte worden gesteld en moeten de ontvangers uw verzoek binnen een week doorsturen naar de bevoegde instantie.

Verzoeken kunnen om verschillende redenen worden afgewezen. Enerzijds wanneer de afzender opnieuw om informatie vraagt over dezelfde kwestie, hoewel er al een antwoord is gegeven, of wanneer een klacht gericht is tegen een besluit waartegen ook juridische stappen kunnen worden ondernomen.