Informele burgerparticipatie

De richtlijnen zijn ontwikkeld in samenwerking tussen de overheid, politici en burgers om eerdere ervaringen met burgerparticipatie in Jena te bundelen. Dit creëert een basis voor een levendige participatiecultuur, die uiteindelijk moet resulteren in meer (verlangen naar) burgerparticipatie. Er werd een gemeenschappelijk begrip ontwikkeld van wat goede burgerparticipatie kenmerkt, wat er met burgerparticipatie bereikt kan worden en hoe er beslist wordt over wanneer burgerparticipatie wordt uitgevoerd. Hieruit zijn negen principes geformuleerd (zie downloads), die enerzijds dienen als kwaliteitsborging en anderzijds de basis vormen voor de evaluatie van burgerparticipatieprocessen.

De richtlijnen zijn met name bedoeld om jongeren aan te moedigen actief te participeren, ook als ze nog geen stemrecht hebben of slechts tijdelijk als student in Jena wonen. Hun perspectieven mogen niet over het hoofd worden gezien wanneer de toekomst van Jena wordt vormgegeven.

Jena is een van de ongeveer 40 steden in Duitsland die een pioniersrol op zich hebben genomen en richtlijnen voor burgerparticipatie hebben opgesteld. Burgerparticipatie wordt niet alleen gezien als een vereiste, maar ook als een belangrijke factor voor de toekomstige levensvatbaarheid van de stad. Als belangrijke beslissingen voor de ontwikkeling van Jena op transparante wijze worden genomen en burgers hun ideeën daarin terugzien, zal ook de identificatie met hun stad toenemen.

De richtlijnen worden in 2024 / 2025 geëvalueerd.

De volgende principes maken deel uit van onze richtlijnen en beschrijven wat goede burgerparticipatie in Jena kenmerkt. Ze dienen om kwaliteit te garanderen en zijn ook een basis voor de evaluatie van burgerparticipatie in Jena (zie ook onder Downloads):

1. burgerparticipatie heeft in principe een open einde.

Burgerparticipatie heeft alleen kans van slagen als het gegarandeerd een open einde heeft. Aan het begin van elk inspraakproces wordt informatie verstrekt over de actieradius en welke beslissingen al vooraf zijn genomen. Het doel van participatie moet duidelijk worden aangegeven, evenals de belofte van participatie, d.w.z. de garantie dat er rekening zal worden gehouden met de standpunten van burgers.

2. burgerparticipatie, de resultaten ervan en de daaropvolgende beslissingen worden op een transparante en begrijpelijke manier georganiseerd.

Transparantie is een doorslaggevend criterium voor goede burgerparticipatie. De afzonderlijke participatiestappen worden vanaf het begin openbaar en begrijpelijk gepresenteerd. Een verantwoorde omgang met de resultaten wordt onder andere aangetoond door informatie over hoe de resultaten van de inspraak worden gedocumenteerd en geanalyseerd en wie beslist welke voorstellen in de daaropvolgende beslissing in aanmerking worden genomen en welke niet. Transparantie en traceerbaarheid worden met name versterkt wanneer openbaar wordt gemotiveerd waarom voorstellen niet in aanmerking worden genomen.

3. Burgerparticipatie is vrij toegankelijk voor alle burgers.

Burgerparticipatieprogramma's zijn voor iedereen vrij toegankelijk en vinden niet achter gesloten deuren plaats. Ze moeten toegankelijk zijn voor elke geïnteresseerde persoon. Dit kan worden bereikt door een combinatie van verschillende aanbiedingen en communicatiekanalen (evenementen op locatie, online aanbiedingen, enz.).

Om methodologische redenen kan een exclusieve uitnodiging in individuele gevallen gerechtvaardigd zijn (bv. om naast open evenementen een representatief deel van de bevolking te bereiken, zie de methodologische toolkit in de bijlage bij de richtlijnen).

Ten slotte moet aandacht worden besteed aan de drempelvrije organisatie van de inspraak om het voor mensen met een handicap zo gemakkelijk mogelijk te maken om deel te nemen.

4. Burgerparticipatie moet de diversiteit van perspectieven bevorderen.

Alle burgers krijgen de kans om de politiek mee vorm te geven en eraan deel te nemen door middel van burgerparticipatie, ongeacht geslacht, sociale en culturele achtergrond, leeftijd, opleiding, godsdienst, inkomen en nationaliteit. Er worden geschikte participatiemethoden gebruikt om discriminatie te voorkomen.
Waar nodig worden bepaalde bevolkingsgroepen rechtstreeks benaderd en aangesproken om hun standpunten in te brengen (bijv. als zij rechtstreeks door een plan worden getroffen).

5. Burgers kunnen waar mogelijk anoniem participeren.

Zolang de participatiemethode het toelaat (bv. in online dialogen), moet anonieme participatie mogelijk zijn om de vrije meningsuiting te vergemakkelijken. Er moeten passende maatregelen worden genomen (bijv. online moderatie) om misbruik van anonimiteit te voorkomen of te verhinderen. Persoonlijke gegevens worden alleen in gerechtvaardigde gevallen verzameld, waarbij verdere verwerking en evaluatie alleen in geanonimiseerde vorm en met toestemming van de deelnemers mag plaatsvinden.

6. Er wordt belang gehecht aan de deelname van jongeren.

In overeenstemming met het besluit van de gemeenteraad van 15 mei 2014 over de uitvoering van de gemeentelijke strategie voor de participatie van kinderen en jongeren in Jena (StR nr. 14/2426-BV) wordt bijzonder belang gehecht aan de betrokkenheid van kinderen en jongeren bij gemeentelijke beslissingen. Daarbij moet gebruik worden gemaakt van op de leeftijd afgestemde informatie en geschikte methoden, bijvoorbeeld om meningsvorming in een beschermde omgeving mogelijk te maken. Juist omdat kinderen en jongeren vanwege hun leeftijd nog geen stemrecht hebben en daarom slechts in beperkte mate kunnen deelnemen aan het democratische proces, moet er bij het organiseren van burgerparticipatie speciale aandacht aan hen worden besteed.

Het jeugdparlement speelt een sleutelrol en is het contactpunt voor burgerparticipatie die gepland is met studenten van de 5e tot 13e klas. Studentenparticipatie moet worden bevorderd door de actieve betrokkenheid van vertegenwoordigers van het studentenzelfbestuur en de studentenadviesraad.

7. Aan burgerparticipatie wordt tijdig bekendheid gegeven.

Alleen degenen die op de hoogte zijn van inspraakprogramma's kunnen deelnemen. Daarom is het belangrijk om er in een vroeg stadium bekendheid aan te geven. Teksten moeten op een eenvoudige en algemeen begrijpelijke manier worden geformuleerd. Voor de publiciteit moet zowel digitaal (online) als gedrukt materiaal (offline) worden gebruikt. Welke methoden (bijv. nieuwsbrief, wijkkrant, website, sociale media, posters, etc.) gebruikt worden voor publiciteit moet worden gespecificeerd als onderdeel van een participatieconcept.

8 Burgerparticipatie wordt gemodereerd door een neutraal persoon.

Een open cultuur van dialoog, verschillende meningen en een gelijke uitwisseling van standpunten zijn belangrijk voor succesvolle burgerparticipatie. Als de stad of het stadsbestuur in een participatieproces vertegenwoordigd is als belanghebbende met zijn eigen belangen, moet ervoor gezorgd worden dat een neutraal persoon als moderator wordt gekozen. Dit kan bijvoorbeeld een externe professionele dienstverlener zijn of iemand van een andere afdeling van het bestuur die speciaal voor dit doel is opgeleid.

9 Voor burgerparticipatie zijn middelen nodig.

Om burgerparticipatie te laten slagen, zijn openheid van resultaten, transparante beslissingen, vrije toegang, diversiteit van perspectieven, anonieme participatie, participatie van jongeren, publiciteit en neutrale moderatie nodig.

Maar dat is niet alles - burgerparticipatie brengt kosten met zich mee die financiële en personele middelen vereisen. Het is daarom essentieel voor succesvolle publieksparticipatie dat de benodigde middelen vanaf het begin worden gepland en beschikbaar worden gesteld.

Alle gemeentelijke projecten waarvan verondersteld wordt dat ze van groot belang zijn voor de inwoners, worden door het bestuur zo vroeg mogelijk gedocumenteerd in een projectlijst die publiek toegankelijk is op het internet. De projectenlijst verduidelijkt niet alleen de projecten waarvoor informele publieke inspraak gepland is door het bestuur (of de eigen bedrijven van de stad), maar ook de projecten waarvoor informele publieke inspraak ook door burgers kan worden geïnitieerd. Ten slotte geeft de lijst voor elk project ook aan of formele inspraak wettelijk verplicht is.

De lijst met projecten wordt regelmatig bijgewerkt. Als voor een project op de projectlijst van de administratie al informele publieksparticipatie gepland is, hoeven burgers voor dit project geen publieksparticipatie voor te stellen. Bij het voorstellen van informele inspraak is het irrelevant of er al formele inspraak is voorgeschreven voor de gemeentelijke projecten of niet. In het eerste geval kan informele publieksparticipatie naast formele publieksparticipatie plaatsvinden (meestal in een vroeg stadium). In het tweede geval kan informele publieksparticipatie ook plaatsvinden zonder formele publieksparticipatie.

Het online participatieplatform van het stadsbestuur is beschikbaar sinds 2020. Daar vind je geleidelijk de participatieprojecten die online worden aangeboden. Je moet je eenmalig registreren en kunt dan voorstellen voor de projecten indienen, erover discussiëren of stemmen over de burgerbegroting.

Heb je iets gebroken of gevaarlijks opgemerkt in Jena? Je kunt het ons online laten weten door een foto of beschrijving te uploaden. Het is ook mogelijk om de exacte locatie op een kaart aan te geven.