Informele burgerparticipatie

Informele burgerparticipatie (ook wel "vrijwillige" burgerparticipatie genoemd) is niet bij wet voorgeschreven, maar er wordt in vrijheid besloten wanneer en hoe burgerparticipatie plaatsvindt. Bij informele inspraak worden burgers door de overheid uitgenodigd om deel te nemen, bijvoorbeeld wanneer het gaat om de ontwikkeling van het stadscentrum of om de verbetering van het mobiliteitsaanbod in de stad. Informele publieke inspraak vindt vaak vroeg in het planningsproces plaats, wanneer er nog ruimte is om ideeën en verschillende planningsvarianten te bespreken en samen af te wegen. Dit kunnen evenementen zijn, online-dialoogmogelijkheden, een discussiecabine op een doorgang, of workshops op scholen. Er is vaak een facilitator of moderator en er worden creatieve methoden gebruikt om een productieve discussie aan te moedigen.

Toepassingsgebieden van informele participatie

Informele burgerparticipatie is in Jena in principe mogelijk voor alle terreinen van de eigen invloedssfeer die onder de bevoegdheid van het stadsbestuur en de burgemeester vallen. Zo kunnen allerlei onderwerpen op het gebied van cultuur, sociale zaken, sport, huisvesting, verkeersplanning, stadsplanning en andere de inhoud worden van burgerparticipatie.

Burgerparticipatie is niet mogelijk indien het algemeen belang of de bescherming van minderheden vereist dat het project niet openbaar wordt gemaakt of indien er (b.v. als gevolg van wettelijke kadervoorwaarden) geen manoeuvreerruimte is in een project. Daarom is een burgerpetitie of burgerreferendum alleen mogelijk voor taken die binnen de eigen handelingssfeer van een persoon vallen.

Concrete voorschriften over het toepassingsgebied van informele burgerparticipatie zijn opgenomen in het Burgerparticipatiestatuut (BBS).

Belangrijke elementen van informele burgerparticipatie worden hieronder toegelicht.

De richtsnoeren zijn door de overheid, politici en burgers in partnerschap ontwikkeld om de eerdere ervaringen met burgerparticipatie in Jena te bundelen. Dit schept een basis voor een levendige participatiecultuur, die uiteindelijk tot uiting moet komen in meer (verlangen naar) burgerparticipatie. Er werd een gemeenschappelijk begrip ontwikkeld van wat goede burgerparticipatie kenmerkt, wat met burgerparticipatie kan worden bereikt en hoe wordt besloten wanneer burgerparticipatie moet worden uitgevoerd.

De richtsnoeren moeten vooral bijdragen tot de actieve deelname van jongeren, ook al hebben zij nog geen stemrecht of wonen zij slechts tijdelijk als student in Jena. Hun perspectieven mogen niet ontbreken bij de vormgeving van de toekomst van Jena.

Jena is een van de ongeveer 40 steden in Duitsland die een voortrekkersrol op zich hebben genomen en richtsnoeren voor burgerparticipatie hebben opgesteld. Participatie van burgers wordt niet alleen gezien als een vereiste, maar als een sleutelfactor voor de toekomstige levensvatbaarheid van de stad. Als belangrijke beslissingen voor de ontwikkeling van Jena op transparante wijze worden genomen en de burgers hun ideeën daarin terugvinden, groeit ook de identificatie met hun stad.

De richtsnoeren zullen in de tweede helft van 2019 worden geëvalueerd.

Alle gemeentelijke projecten waarvoor een grotere belangstelling van het publiek wordt verondersteld, worden door de administratie in een zo vroeg mogelijk stadium gedocumenteerd in een lijst van projecten, die voor het publiek toegankelijk is op het Internet. De lijst van projecten maakt niet alleen duidelijk voor welke projecten informele burgerparticipatie door het bestuur (of het gemeentebedrijf) gepland is, maar ook voor welke projecten informele burgerparticipatie door burgers aanvullend kan worden aangemoedigd. Tenslotte wordt in de lijst voor elk project ook aangegeven of formele inspraak van het publiek bij wet verplicht is.

De lijst van projecten wordt regelmatig bijgewerkt. Als de informele inspraak van het publiek reeds is opgenomen in de lijst van projecten van de administratie, is het niet nodig dat de burgers inspraak voor dit project voorstellen. Voor de suggestie van informele burgerparticipatie is het niet van belang of formele participatie al dan niet reeds is voorgeschreven voor de gemeentelijke projecten. In het eerste geval kan informele publieksparticipatie worden uitgevoerd naast (gewoonlijk in een vroeg stadium) formele publieksparticipatie. In het laatste geval kan ook informele publieke inspraak plaatsvinden zonder formele publieke inspraak.